In dit artikel interviewen we Johan de Ridder, Head of Product bij HCI Business Unit Paramedie, en Saskia Timmer, projectleider bij GUPZ, over wat er nodig is om gegevensuitwisseling in de paramedische zorg te laten slagen, en waarom dat nu wel lukt.

Samenwerken vanaf het begin

Waarom komt gegevensuitwisseling in de paramedische zorg al jaren zo moeizaam van de grond, terwijl iedereen het wil? Johan en Saskia geven hetzelfde antwoord. Het lukt alleen als beroepsverenigingen en softwareleveranciers vanaf de start samenwerken.

In het programma Gegevensuitwisseling Paramedische Zorg (GUPZ) gebeurt dat. Zeven paramedische beroepsverenigingen maken samen met softwareleveranciers afspraken over hoe zorgverleners gegevens gestandaardiseerd uitwisselen, met elkaar en met hun patiënten.

Dat betekent dat iedereen dezelfde gegevens op dezelfde manier vastlegt, zodat systemen elkaar begrijpen. Er komt bijvoorbeeld één vorm voor het behandelplan, dat voor alle zeven paramedische disciplines geldt.

HCI One, het elektronisch patiëntendossier (EPD) voor paramedische praktijken, is sinds de zomer van 2025 een van de koplopers naast OO2 en Intramed. De koplopers zijn een kleine groep softwareleveranciers die meewerkt aan het bepalen van deze afspraken en ze als eerste in hun EPD inbouwt. Daardoor zijn hun gebruikers als eerste klaar voor het digitaal delen van gegevens in de zorg.

Saskia werkte zelf vijftien jaar in de zorg en houdt zich sinds 2007 bezig met ICT in de zorg. Johan werkt sinds 2006 aan software voor de paramedische zorg. Hij begon in een klein bedrijf, waar hij zowel meebouwde aan de software als bepaalde wat er gebouwd werd. Bij HCI zorgde hij ervoor dat HCI One vanaf het begin aan tafel zit.

Zij vertellen wat er door GUPZ op een gewone werkdag in de praktijk verandert en waarom dat vóór 2029 geregeld moet zijn. Ook lees je wat je er als praktijk zelf voor moet doen.

Met een zere knie naar de fysiotherapeut

Als we aan Saskia vragen waarom GUPZ nodig is, neemt ze ons mee met een voorbeeld van hoe gegevensuitwisseling er nu in de dagelijkse praktijk uitziet.

Stel, een patiënt heeft last van zijn knie en wordt door de huisarts naar de fysiotherapeut doorverwezen. Dan kan zo’n verwijzing per mail binnenkomen als pdf. De fysiotherapeut typt vervolgens de gegevens met de hand over in het EPD. Maar soms is de verwijzing onduidelijk of staat er onvoldoende informatie in. Dan moet de fysiotherapeut opnieuw vragen stellen die de patiënt al aan de huisarts heeft beantwoord.

Halverwege de behandeling stuurt de fysiotherapeut een update naar de huisarts. Die schrijft hij opnieuw, ondanks dat de conclusie al in het dossier staat. Bij de huisarts komt vervolgens een flinke lap tekst binnen. “Daar heeft de huisarts de tijd niet voor om dat te lezen”, zegt Saskia.

De patiënt wil thuis nog eens nalezen wat hij met de fysiotherapeut heeft afgesproken. Het behandelplan gaat daarom per mail. “Dat staat dan in de mailbox, overal en nergens.” Zo gaat het ook bij de oefentherapeut, logopedist, diëtist, ergotherapeut, huidtherapeut en podotherapeut.

Met GUPZ gaat de dag er voor al deze zorgverleners anders uitzien. De verwijzing komt rechtstreeks in het dossier, zonder extra typewerk. Voor de update aan de huisarts gebruikt de zorgverlener de conclusie uit de evaluatie die er al staat en krijgt de huisarts alleen wat hij op dat moment nodig heeft. “Er is niet per se meer informatie”, zegt Saskia. “Er is meer to the point informatie.”

De patiënt vindt zijn behandelplan en de brieven aan de huisarts terug in zijn persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO), de app waarin hij al zijn gezondheidsgegevens kan inzien.

De informatie hoeft dus maar één keer te worden vastgelegd. Daarna is ze beschikbaar voor iedereen die bij de behandeling betrokken is, ook voor de patiënt zelf. “Een patiënt loopt bij de fysio of diëtist de deur uit en kan vijf minuten later in een app zien welk verslag er naar de huisarts is gestuurd en wat er in het behandelplan is afgesproken”, zegt Johan.

Volgens Saskia heeft dat ook effect op de behandeling zelf. Een patiënt die kan teruglezen wat hij heeft afgesproken, weet wat hij kan verwachten en is meer betrokken. “En meer betrokken patiënten, dat leidt gewoon tot betere behandelresultaten.”

Minder administratie en klaar voor 2029

Paramedische praktijken hebben het druk en een flink deel van de dag gaat op aan administratie. Een verwijzing overtypen of een behandelplan mailen kost per keer weinig tijd, maar het komt iedere dag terug. Een deel van dat werk hoeft straks niet meer.

Tegelijk helpt het programma praktijken om klaar te zijn voor nieuwe regels. Patiënten hebben nu al wettelijk recht op inzage in hun dossier. In 2029 moet bovendien de European Health Data Space (EHDS) operationeel zijn, de Europese wetgeving over het delen van gezondheidsgegevens. Praktijken moeten hun gegevens dan digitaal beschikbaar kunnen stellen, en dat kan alleen als hun EPD dat ondersteunt.

Voor de paramedische zorg als geheel is het ook een stap vooruit. De gegevens van ziekenhuizen en huisartsen zijn al in PGO’s te zien. Met GUPZ sluiten paramedici daarbij aan en krijgen ze volgens Johan ook een duidelijkere plek in het zorglandschap.

Wat betekent dit voor jouw praktijk?

Als praktijk hoef je zelf niets te bouwen, want dat doet je EPD-leverancier. “We regelen alle techniek”, zegt Johan. Je geeft straks alleen aan dat je wilt aansluiten. Dat geldt voor een keten met meerdere locaties en net zo goed voor een kleine praktijk, en voor iedere paramedische discipline.

Daar komt bij dat HCI One onderdeel is van HCI, waar ook Uw Zorg Online bij hoort. Dat is de grootste PGO van Nederland en een van de drie die het ministerie van VWS heeft gekozen om verder te ontwikkelen. Deze drie gaan de gegevens uit de paramedische zorg aan patiënten tonen.

Een eerste koppeling tussen HCI One en Uw Zorg Online is er al. Bij een groeiend aantal praktijken kunnen patiënten er online een eerste afspraak mee inplannen. HCI bouwt die koppeling verder uit. De omgeving waarin de zorgverlener werkt en de app waarin de patiënt zijn gegevens terugziet, komen van dezelfde organisatie en sluiten zo steeds beter op elkaar aan.

Volgens Johan is er nu een wildgroei aan apps die elk een stukje informatie laten zien, terwijl alleen het EPD het totaaloverzicht heeft. Door die gegevens aan de PGO te koppelen, krijgt de patiënt één plek voor al zijn gezondheidsgegevens.

“Als je klaar bent, sluit ik wel aan”

In de twintig jaar dat Johan in de sector werkt, zag hij meerdere initiatieven voor gegevensuitwisseling stranden. In het verleden ging het meestal op dezelfde manier. Beroepsverenigingen werkten een plan uit en EPD-leveranciers wachtten af. Johan vat die houding samen. “Als je helemaal klaar bent, dan sluit ik wel aan. Succes ermee.”

Kwam het plan dan uiteindelijk bij de leveranciers terecht, dan sloot het vaak niet aan op wat een zorgverlener in het EPD vastlegt. “Dan krijg je achteraf de discussie dat ze er niets mee kunnen. Deze informatie houden we helemaal niet bij, of in een andere vorm.”

Voor Johan was het daarom vanzelfsprekend dat HCI One als koploper bij GUPZ vanaf het begin meedoet. Bij GUPZ gaat het namelijk anders. Beroepsverenigingen, softwareleveranciers en zorgverleners werken er vanaf de start samen. Dat is ook nodig, want een praktijk heeft haar gegevens niet zelf in handen en is afhankelijk van haar EPD-leverancier om mee te kunnen doen. “De enige goede optie die ik zie, is dat we echt samenwerken met de beroepsverenigingen.”

HCI One maakt daar speciaal capaciteit voor vrij. Twee ontwikkelaars werken mee aan GUPZ, van wie één fulltime. Zij bouwden eerder al een koppeling tussen een PGO en een EPD van de ggz en weten dus uit ervaring waar je tegenaan loopt. Die kennis brengen ze in bij het projectteam. 

In het programma zijn ook de zorgverleners zelf actief betrokken. Paramedici uit alle zeven disciplines denken mee over de inhoud, bijvoorbeeld over wat er in een update aan de huisarts hoort te staan. Een testgroep van paramedici vanuit GUPZ kijkt daarna of de leveranciers het goed hebben ingebouwd.

Saskia ziet wat die werkwijze oplevert. “De specificaties stellen we gezamenlijk op. Het is dus niet zo dat wij ze dicteren.” Doordat beroepsverenigingen, zorgverleners en koplopers meedenken en samenwerken, past het resultaat bij hoe zorgverleners werken en bij wat de systemen kunnen.

Over de bijdrage van HCI One is ze lovend. “De kennis die ze inbrengen, de manier waarop er constructief meegedacht wordt, dat is gewoon enorm waardevol voor ons programma.” Johan vindt dat de paramedische zorg te vaak achteraan staat en wil daarom “echt een vuist maken om de paramedici in Nederland vooruit te helpen”.

Samen bouwen aan wat de praktijk morgen nodig heeft

Volgens Johan ligt de basis er. De koplopers bouwen de afspraken nu in hun software en testen die in gezamenlijke testsessies. Daarna volgt de beproeving bij echte praktijken. Andere leveranciers kunnen vervolgens aansluiten op wat zij hebben gebouwd. “Wij effenen gewoon de weg, zodat het voor de rest allemaal makkelijker wordt”, zegt Johan. “En wij bewijzen dat het kan.”

HCI One doet mee aan GUPZ omdat de regels veranderen en zorgverleners steeds meer delen met elkaar en met hun patiënten. Een praktijk moet erop kunnen rekenen dat haar EPD daarin meegaat. De afspraken van GUPZ zijn er voor de hele paramedische zorg en iedere leverancier kan ze inbouwen. HCI One is daar als een van de koplopers mee bezig, zodat de praktijken die ermee werken op tijd klaar zijn voor 2029.

Het doel is steeds hetzelfde. De zorgverlener moet minder tijd kwijt zijn aan administratie en meer overhouden voor de zorg voor zijn patiënten. Een fysiotherapeut, diëtist of podotherapeut die geen verwijzing meer hoeft over te typen, houdt die tijd over voor de behandeling. Zo bouwt HCI One samen met beroepsverenigingen en praktijken aan een EPD dat meegroeit met wat de zorg morgen vraagt.

Wil je meer weten over GUPZ?

Op de website van GUPZ lees je meer over het programma. Wil je weten wat gegevensuitwisseling voor jouw praktijk betekent en hoe HCI One je daarbij helpt? Neem dan contact met ons op.